تامپوناد قلبي
آخرین ویرایش :1394/9/3
توضیحات کامل بیماری
بحث و گفتگو
تجربه بیماران

عنوان عکس

عنوان انگلیسی بیماری : Cardiac tamponade

دسته بندی ها : قلب و عروق,داخلی,

تعریف بیماری

مقدار طبیعی مایع داخل پریکاردی بین ۱۵ تا ۵۰ میلی لیتر و فشار داخل آن صفر تا سه میلیمتر جیوه کمتر از فشار جو است و به افزایش فشار داخل فضای پریکاردیال در اثر تجمع مایع به حدی که موجب اختلال فعالیت قلب شود ، تامپوناد قلبی گفته می شود . تجمع سریع و ناگهانی ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی لیتر مایع در داخل فضای پریکارد می تواند باعث افزایش فشار تا ۲۰ – ۳۰ میلیمتر جیوه و در نتیجه تامپوناد قلبی شود . ولی اگر تجمع مایع مزمن و در طولانی مدت بوقوع بپیوندد ، حتی تجمع ۱۵۰۰ – ۱۰۰۰ میلی لیتر مایع نیز ممکن است موجب تامپوناد نشود .

علائم بیماری

  • کاهش فشار خون 
  • فزایش فشار ورید مرکزی (CVP)
  • قلب کوچک و آرام ( تریاد Beck )

بر حسب سیر استقرار بیماری ، تظاهرات آن تا حدودی متفاوت است .
 در موارد حاد و شدید ، سنکوپ و شوک تابلوی اصلی بوده و در موارد خفیف تر بیماری با بی قراری ، ضعف و بی حالی ، تاکی پنه ، تپش قلب ، سردی انتهاها و گاهی تنگی نفس و درد سینه تظاهر می کند .
 موارد مزمن بیماری معمولا با علائم و نشانه های نارسایی قلبی تظاهر می کند . بطوریکه شواهد نارسایی بطن راست بارزتر از نارسایی بطن چپ است و لذا تابلوی اصلی آن به صورت ادم محیطی ، آسیت ، هپاتومگالی و علائم و نشانه های کاهش برون ده قلبی ( ضعف و بی حالی ) می باشد . 
 در کل ،افزایش فشار ورید مرکزی (CVP) ، ریه نسبتا پاک ، ضعیف بودن صدا های قلبی و نبض پارادوکس شاه علامت های تامپوناد پریکارد هستند .

افزایش فشار ورید مرکزی (CVP) : 
در مواردیکه محدودیت در اتساع دهلیز و بطن راست وجود ندارد ، در زمان دم فشار ورید مرکزی کاهش می یابد و از نظر بالینی با کلاپس ورید جوگولر مشخص می شود . ولی در پریکاردیت فشارنده و گاهی تامپوناد ، CVP نه تنها کاهش نمی یابد بلکه ممکن است افزایش یابد ( اتساع ورید جوگولر ) که به آن نشانه کوسمال (Kussmal`s Sing) گفته می شود .

نبض پارادوکس (Pulses Paradoxus) : 

در حالت طبیعی فشار خون سیستولیک (S BP) در طی دم مقداری کاهش می یابد که معمولا کمتر از ۱۰mmHg می باشد . نبض پارادوکس زمانی اطلاق می شود که این کاهش فشار خون در طی دم بیش از ۱۰ –  ۲۰mmHg باشد .
 برای تعیین وجود نبض پارادوکس بهترین روش ، اندازه گیری مستقیم فشار خون شریانی است . ولی در بالین بیمار می توان با استفاده از فشار سنج معمولی آن را تشخیص داد برای این کار ابتدا فشار سنج را دور بازوی بیمار بسته وسپس  تا ۲۰mmHg بالاتر از فشار سیستولیک باد می شود . آنگاه به تدریج فشار پایین آورده می شود تا اینکه اولین صدای کورتکوف فقط در طی دم قابل شنیدن باشد . در این سطح فشار خون ثبت شده و مجددا فشار به تدریج و آهسته کاهش می یبد تا اینکه صدای اول کورتکوف هم در دم هم در بازدم شنیده شود . تفاضل این نقطه از فشار از فشار قبلی ، میزان نبض پارادوکس خواهد بود .

(نکته : اگر نبض شریان رادیال در طی دم ناپدید و غیر قابل لمس باشد ( در سمع ، ضربان قلب وجود دارد ) در این صورت تقریبا همیشه نبض پارادوکس بیش از ۲۰ – ۲۵ mm Hg بوده و نشان دهنده تامپوناد شدید قلبی خواهد بود .
بایستی توجه داشت که نبض پارادوکس اگر چه نشانه بسیار خوب و مهم تامپوناد است ولی فقط در حدود ۸۰% بیماران وجود داشته و اختصاصی نیست .)

پیشگیری

درمان بیماری

روش برخورد با تامپوناد بر حسب اینکه نوع تروماتیک (هموپریکاردیوم تروماتیک ) یا غیر تروماتیک باشد ، متفاوت است . در نوع تروماتیک درمان اصلی جراحی قلب و ترمیم نقص دیواره ای است ولی تا شروع عمل جراحی ، پریکاردیوسنتز ممکن است نجات بخش باشد . در انواع غیر تروماتیک درمان بایستی بر اساس علت تامپوناد صورت گیرد . ( نظیر دیالیز در اورمی شدید ، تجویز فاکتور های انعقادی در اختلالات هموراژیک و …) در انواع ایدیوپاتیک یا ویروسی و سایر موارد یا اختلال همودینامیک بایستی اقدام به پریکاردیوسنتز اورژانس نمود . در مواردی که امکان پریکاردیوسنتز بطور اورژانس وجود ندارد بایستی تا فراهم نمودن امکانات اقدام به تجویز مایعات وریدی و دارو های اینوتروپ مثبت ( نظیر ایزوپروترنول ) نمود .

توجه : مصرف دیورتیک ، وازودیلاتور ها و سایر داروهای کاهش دهنده پره لود در تامپوناد قلبی مطلقاممنوع است .

عوارض بیماری

مطالعه بیشتر

شایعترین علل تامپوناد به ترتیب شیوع عبارتند از :

سرطان
پریکاردیت ایدیوپاتیک یا ویروسی 
اورمی
اعمال تهاجمی قلب ( خصوصا کاتریزاسیون قلبی ، گذاشتن پیس میکر داخل قلبی )
پارگی دیواره آزاد بطن در پی انفارکتوس قلبی( شایعترین علت در CCU)
عفونت های باکتریال و سل

منابع

1) اقتباس از كتاب اصول طب داخلي قلب و عروق هاريسون

2) سایت ایستگاه پرستاری

3) عکس از سایت Myhealth.alberta.ca

اعضای ویکی
نام کاربری :
کلمه عبور :
بازیابی کلمه عبور