سنگ کلیه
آخرین ویرایش :1394/11/22
توضیحات کامل بیماری
بحث و گفتگو
تجربه بیماران

عنوان عکس

عنوان انگلیسی بیماری : Kidney stones

دسته بندی ها : داخلی,

تعریف بیماری

یکی از شایعترین مشکلات اورولوژیک سنگهای کلیوی هستند.در آمریکا حدود 13درصد از مردان و 7 درصد از زنان در طی زندگی خود دچار سنگ کلیه می شوند.املاح کلسیم،اسید اوریک ،سیستین و استرووایت اجزای اصلی اکثر سنگهای کلیه در نیمکره ی غربی می باشند.سنگهای اگزالات کلسیمی و فسفات کلسیمی 75 تا 85 درصد کل سنگهارا تشکیل می دهند. سنگ کلیه (Kidney stones) به سنگ ریزه‌های کوچکی گفته می‌شود، که از موادمعدنی و نمک که بمرور زمان در کلیه رسوب می‌کنند، تشکیل می‌شود. سنگ کلیه می‌تواند به اندازه شن و سنگ ریزه کوچک بوده و یا دراندازه یک توپ گلف باشد. سنگ های کلیه بدلایل متعددی ایجاد می‌شوند و می‌توانند بخش ها مختلف دستگاه ادراری از کلیه تا مثانه را تحت تاثیر قراردهند. این سنگ‌ها ممکن است از طریق دستگاه ادراری دفع شده و یا در کلیه باقی بماند. دستگاه ادراری به سیستمی شامل کلیه، لوله‌هایی که کلیه را به مثانه وصل می‌کنند، مثانه و در آخر لوله‌هایی که ادرار را از مثانه به خارج از بدن انتقال می‌دهند، گفته می‌شود. این دستگاه وظیفه تولید و دفع ادرار را برعهده دارد. زمانیکه یک سنگ در دستگاه ادراری حرکت می‌کند، ممکن است باعث درد شدید شده و یا اصلا دردی ایجاد نمی‌کند. بسته به شدت بیماری برای بعضی افراد فقط آرام بخش و مصرف زیاد آب برای دفع سنگ کلیه تجویز می‌شود، اما در دیگران ممکن است نیاز به جراحی برای درمان بیماری باشد. همچنین شما باید از درمان پیشگیرانه برای جلوگیری از تشکیل دوباره سنگ کلیه استفاده کنند.

علائم بیماری

سنگ های کلیهممکن است سنگ کلیه تا زمانیکه در کلیه و یا حالب(لوله‌ای که کلیه را به مثانه وصل می‌کند) تکان نخورده، نشانه‌ای نداشته باشد. در هنگامیکه علایم سنگ کلیه ظاهر شود، نشانه‌ها شامل:

  • درد شدید در پهلوها و زیر دنده‌ها

  • درد در پایین شکم و کشاله ران
  • درد هنگام ادرار کردن
  • ادرار صورتی، قرمز یا قهوه‌ای
  • ادرار تیره یا بدبو
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • تکرر ادرار
  • ادرار بیشتر از حدمعمول
  • تب و لرز در صورت عفونت کردن

دردیکه توسط سنگ کلیه ایجاد می‌شود، متغیر بوده، برای مثال از نقطه‌ای به نقطه دیگر حرکت کرده و یا در شدت آن کاهش و یا افزایش باشد، چراکه ممکن است، سنگ کلیه در دستگاه ادراری حرکت نماید.

پیشگیری

پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه ترکیبی از تغییرات سبک زندگی و دارویی است. 

تغییرات سبک زندگی شامل:

  • پیشگیری از سنگ کلیه با نوشیدن آب. 
  • کم کردن مصرف غذاهای حاوی اگزالات. درصورتیکه سنگ کلیه شما از نوع اگزالات کلسیم باشد، باید مصرف غذاهای پراگزالات شامل ریواس، چغندر، بامیه، اسفناج، برگ چغندر سوئیسی، سیب زمینی شیرین، آجیل، چای، شکلات و سویا را کاهش دهید.
  • استفاده از منابع غذایی کم نمک و پروتئین حیوانی.
  • تازمانیکه پزشک به شما توصیه نکرده است، می‌توانید از خوراکی‌های حاوی کلسیم مصرف نمایید.

درمان بیماری

در اکثر موارد، پزشک درمان خانگی را بشما توصیه می‌کند، این درمان شامل افزایش نوشیدن آب و سایر مایعات است. همچنین پزشک می‌تواند دارویی برای کمک به شما در دفع سنگ کلیه تجویز نماید. اگر سنگ کلیه بزرگتر از آنی باشد که خودبخود دفع شود و یا در دستگاه ادراری گیر کند، شما نیاز به سایر درمان ها دارید. حدود 1 یا 2 مورد از هر 10 مورد سنگ کلیه نیاز به درمان بیشتری از درمان خانگی دارند. بعضی از سایر روش‌های درمان شامل:

  • استفاده از امواج صوتی برای شکستن سنگ کلیه
  • جراحی برای خارج کردن سنگ‌های حجیم

با روشهای پزشکی میتوان میزان املاح موجود در ادرار را تنظیم کرد.این روشها بستگی به نوع سنگ دارد .
1- سنگهای کلسیمی : برای پیشگیری از تشکیل سنگهای کلسیمی پزشکتان ممکن است داروهای تیازید تجویز کند.
2- سنگهای اوریک اسیدی : داروی آلوپورینول میتواند میزان اسید اوریک بدن را کاهش دهد.
3- سنگهای استروویت : برای پیشگیری از این نوع سنگها نیاز هست که باکتریهای مجاری ادراری کاهش یابند.استفاده ی طولانی مدت از آنتی بیوتیکها میتواند راهکار باشد.
4- سنگهای سیستینی : درمان این نوع سنگها خیلی سخت است ولی پزشکان معمولا توصیه میکنند زیاد آب بنوشید.

سنگهای بزرگ و خیلی آزاردهنده با این روشها قابل درمان هستند:

– شکستن سنگ : پزشکان برای سنگهایی که خیلی بزرگ هستند ممکن است روش SWL مخفف (shock wave lithotripsy) را در نظر بگیرند.در این روش برای شکستن سنگ از امواج صوتی استفاده میشود .این فرایند 45 تا 60 دقیقه طول میکشد و درد ملایمی ایجاد میکند برای همین ممکن است بیمار را بیهوش کنند.عوارض SWF عبارتند از : خونریزی در کمر ، خونریزی کلیه ها و درد بسیار شدید پس از شکسته شدن سنگ به علت حرکت آنها در مجاری ادراری.

– عمل جراحی برای خارج کردن سنگ : روشی که به آن "نفرولیتتومی از را پوست" (percutaneous nephrolithotomy) میگویند. در این روش شکافهایی در پشت ایجاد میشود و تلسکوپهای کوچکی وارد پوست میشود و سنگ را خارج میکنند.در این روش بیمار بیهوش عمومی میشود.همچنین ممکن است چند روزی بیمار در بیمارستان بستری باشد.

– یورترواسکوپ (ureteroscope) : در این روش لوله ی کوچکی همرا با دوربین کوچک از طریق پیشابراه بیمار وارد کلیه ی میشود و میتواند سنگ را بشکند.ممکن است بیهوشی عمومی یا موضعی نیاز باشد.

– عمل جراحی غده ی پاراتیروئید : غدد پاراتیروئید چهار عدد هستند که در پشت تیروئید قرار گرفته اند.وقتی این غدد بیش از حد هورمون ترشح کنند سطح کلسیم خون را بالا میبرند و میتوانند سنگ کلیه ایجاد کنند.اگر این غدد به دلایلی مثل سرطان و … بزرگ شده باشند نیاز هست که با عمل جراحی آنها را خارج کنند.

عوارض بیماری

مطالعه بیشتر

زمانی شما دچار سنگ کلیه می‌شوید که توازن آب، نمک، موادمعدنی و سایر چیزهای درون ادرار بهم می‌ریزد. شایع‌ترین دلیل ابتلا به سنگ کلیه کم نوشیدن آب است. سعی کنید که مقدار کافی آب بنوشید، مقدار کافی یعنی مقداری که ادرار شما زردروشن و یا شفاف شفاف(بی رنگ) باشد. این مقدار معمولا بین 8 تا 10 لیوان در روز می‌باشد. بعضی افراد بخاطر ابتلا به سایر بیماری‌ها از جمله نقرس به سنگ کلیه دچار می‌شوند. سنگ کلیه بعضی از اوقات ارثی و ژنتیکی بوده و درصورتیکه در خانواده شما افراد مبتلا به سنگ کلیه وجوداشته باشد، خطر ابتلای شما هم افزایش می‌یابد. بعضی از مواردی که خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می‌دهد شامل:

  • سابقه خانوادگی.
  • افزایش سن.
  • جنسیت. مردان بیشتر از زنان در خطر این بیماری هستند.
  • کم شدن آب بدن.
  • رژیم‌های غذایی خاص. رژیم های غذایی پر از پروتئین، سدیم و شکر خطر ابتلای شما به سنگ کلیه را افزایش می‌دهد.
  • چاقی، شاخص توده بدنی بالا، سایز بالای دور کمر و افزایش وزن خطر ابتلای شما به سنگ کلیه را افزایش می‌دهد.
  • بیماریهای گوارشی و یا جراحی.

منابع

Harrirons iinternal medicine 18th edition

webmd/mayoclinic

سایت پزشکی و مجله ی سلامتی راستینه

سایت اسپادان سلامت

اعضای ویکی
نام کاربری :
کلمه عبور :
بازیابی کلمه عبور